In Spanje is het eten van vijf vaste maaltijden per dag de meest gezonde gewoonte, van vroeg ontbijt tot laat diner. Autoriteiten en voedingsdeskundigen hebben dit ritme al decennia lang onderschreven. De vijf momenten zijn: desayuno (ontbijt), almuerzo (ochtendsnack), comida (lunch), merienda (middagsnack) en cena (avondmaal). De meeste Spanjaarden houden zich aan dit schema, hoewel niet iedereen het strikt volgt.
Het ritme verschilt vooral in het zuiden van Spanje, waar de hitte, de siësta en het latere werkritme het eetpatroon beïnvloeden. Dit heeft invloed op winkeltijden, restaurantopening en het algemene dagelijks leven.
Ontbijt (desayuno) begint meestal met een café con leche, brood, toast of churros. Voor kinderen is warme chocolademelk met koekjes gebruikelijk. Veel volwassenen slaan het ontbijt over en eten pas rond een uur of tien.
Tussen tien en elf uur volgt een tweede ontbijt (almuerzo). Dit bestaat vaak uit koffie met een zoet broodje, pan con tomate of een bocadillo. Op kantoor zien collega’s vaak rond elf uur de bar induiken.
De lunch (comida) is de belangrijkste maaltijd en bestaat doorgaans uit drie gangen: een voorgerecht (soep, ei of salade), een hoofdgerecht (vis of vlees met aardappelen) en een nagerecht (fruit of pudding). Veel werkende Spanjaarden kiezen voor een menú del día in een restaurant, een meergangenmenu voor een vaste prijs. De prijs is recentelijk gestegen naar gemiddeld 14 euro.
Na de lunch volgt voor sommigen de siësta, hoewel dit minder algemeen is dan het cliché. Artsen erkennen het nut van een korte siësta van maximaal een half uur.
De middagsnack (merienda) wordt tussen vijf en zeven uur gegeten, vaak een lichte snack. Daarna zijn tapasbars weer vol tot een uur of acht.
Het avondeten (cena) wordt meestal lichter gehouden dan de lunch en wordt tussen negen en tien uur geserveerd. Het avondeten bestaat vaak uit brood, soep of salade.
Het late eetuur verlegt de rest van de avond: Spanjaarden gaan doorgaans pas tussen elf uur en één uur ’s nachts naar bed, wat voor Nederlandse vakantiegangers soms een aanpassing vereist.
Deze indeling is een algemeen beeld; regionale gewoonten, persoonlijke voorkeuren en het werkritme brengen uitzonderingen.
