Op 29 november 2024 kiest Spanje een nieuw parlement. Alleen Spaanse burgers van 18 jaar en ouder mogen stemmen, mits ze in het kiesregister staan. Buitenlanders, ook EU-burgers, kunnen op 23 mei 2027 deelnemen aan de gemeenteraadsverkiezingen, maar alleen als ze zich vóór 30 december 2026 aanmelden en in het gemeentelijke bevolkingsregister (padrón) staan.
Premier Pedro Sánchez ontbond de Cortes op 5 oktober en schreef vervroegde verkiezingen uit voor zondag 29 november. De beslissing volgt op het wegstemmen van twee woondecreten door Junts, de conservatieve PP en het extreemrechtse Vox in het Congreso de los Diputados. De reguliere verkiezingen waren gepland voor de zomer van 2027, waardoor de nieuwe legislatuur drie jaar in plaats van vier duurt. Het besluit verschijnt dinsdag in de BOE.
De campagne loopt van 13 tot en met 27 november, gevolgd door een reflectiedag op 28 november. Op de verkiezingsdag kiezen Spaanse burgers 350 afgevaardigden voor het Congres en 208 senatoren. Buitenlanders mogen niet stemmen bij algemene en regionale verkiezingen; het stemrecht is gekoppeld aan de Spaanse nationaliteit, die doorgaans na tien jaar legaal verblijf kan worden aangevraagd.
EU-burgers kunnen wel deelnemen aan gemeenteraadsverkiezingen en Europese verkiezingen. Op 23 mei 2027 kiezen alle Spaanse gemeenten een nieuwe gemeenteraad; tien regio’s, waaronder de Comunidad Valenciana, de Balearen, de Canarische Eilanden, Murcia en Madrid, vernieuwen ook hun regionaal parlement. Voor de gemeenteraadsverkiezingen moeten buitenlanders zich registreren bij het Ayuntamiento en vóór 30 december 2026 verklaren dat ze in Spanje willen stemmen.
Het INE stuurde een herinneringsbrief aan 515.363 EU-burgers; 345.312 EU-burgers staan al in het kiesregister voor gemeenteraadsverkiezingen. Spanje heeft stemakkoorden voor gemeenteraadsverkiezingen met landen als Noorwegen, Colombia, Ecuador en Zuid-Korea; de regels van 2023 vereisen vijf jaar legaal verblijf en een eigen aanmeldtermijn.
Sinds de eerste vrije verkiezingen in 1977 heeft Spanje zestien algemene verkiezingen gehouden; de verkiezingen van 29 november 2024 zijn de zeventiende. De geschiedenis van Spaanse verkiezingen omvat de dominantie van de centrumpartij UCD in 1977 en 1979, de socialistische PSOE die acht keer won, en de PP die zes keer de zetels veroverde. De huidige premier, Pedro Sánchez, kwam aan de macht in 2018 via een motie van wantrouwen tegen Mariano Rajoy en heeft sindsdien verschillende coalitiekabinetten gevormd. Zijn regering heeft te maken gehad met politieke crises, waaronder de afzetting van oud-ministers en onderzoeken naar corruptie. De komende verkiezingen zullen bepalen of Sánchez een bredere meerderheid kan verkrijgen.
Woon je in Spanje en wil je op 23 mei 2027 meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen, registreer dan vóór 30 december 2026 bij het lokale Ayuntamiento.
