Een onderzoeksjournalist heeft betoogd dat de massale migratiecrisis in Ceuta eind juli 2026 meer dan een plotselinge toestroom was. Volgens José Bautista speelde een verborgen machtsstrijd tussen Spaanse en Marokkaanse inlichtingendiensten een rol. Marokko zou Spanje een waarschuwing hebben willen geven, waarna de situatie uit de hand liep.
Op 30 en 31 juli bereikten meer dan 72.000 mensen vanuit Marokko Ceuta. Duizenden overstaken de grens via de grensovergang, over hekken of zwommen langs de kust. De Spaanse autoriteiten waren verrast door de omvang. Op Spaans grondgebied werden later 82 migranten gevonden, terwijl Marokko minstens 14 doden bevestigde. Hulporganisaties schatten het totale dodental rond de 140.
De Spaanse inlichtingendienst CNI had vooraf informatie over geplande massale pogingen. Op 29 juli stuurde de CNI een waarschuwing naar onder andere de Marokkaanse inlichtingendiensten, waarin werd gewezen op oproepen via sociale media om massaal richting Ceuta te trekken.
Bautista, die werkt voor Fundación porCausa en het internationale netwerk Forbidden Stories, baseert zijn conclusies op jarenlange interviews met bronnen binnen de Marokkaanse veiligheidsdiensten. Onder het onderzoek kwam onder meer het gebruik van de Pegasus‑spyware aan het licht, een geavanceerde software die telefoons kan infiltreren.
Een voormalige medewerker van de Marokkaanse binnenlandse veiligheidsdienst DGST verklaarde dat hij betrokken was bij surveillance‑operaties. Marokko heeft jarenlang ontkend Pegasus te hebben gebruikt, terwijl in Spanje telefoons van verschillende hooggeplaatste politici, waaronder premier Pedro Sánchez, met Pegasus besmet waren.
Bautista suggereert dat de Marokkaanse diensten, die bekend waren met publicaties over Pegasus en de structuur van de veiligheidsdiensten, mogelijk een reactie wilden geven op de Spaanse bescherming van bepaalde bronnen. Hij noemt Fouad Ali El Himma, adviseur van koning Mohammed VI, en Abdellatif Hammouchi, hoofd van DGST, als invloedrijke figuren.
De relatie tussen Spanje en Marokko blijft complex. Beide landen werken intensief samen op het gebied van migratie en veiligheid, maar er bestaan ook onderliggende spanningen. De crisis van juli 2026 toont aan hoe kwetsbaar die samenwerking nog steeds kan zijn. De Spaanse regering heeft tot nu toe niet officieel vastgesteld dat Rabat de crisis bewust organiseerde.
