Vanaf woensdag 28 oktober 2026 gaan Spaanse artsenvakbonden in onbeperkte staking. De actie volgt op de goedkeuring van het omstreden Estatuto Marco, een wet die de arbeidsvoorwaarden voor al het zorgpersoneel regelt. Het besluit werd donderdagmiddag genomen tijdens een gezamenlijke vergadering van het stakingscomité, waar onder meer de Andalusische, Madrileense, Catalaanse, Baskische en Galicische artsenvakbonden zitting hadden. Ze vertegenwoordigen samen de Confederación Estatal de Sindicatos Médicos (CESM), de landelijke koepel van medische vakbonden.
De aanleiding is de goedkeuring, een week eerder, van het wetsvoorstel voor het Estatuto Marco door de Spaanse ministerraad. De wet, die nog uit 2003 dateert, bevat een nieuwe versie die 24‑uurdiensten terugbrengt naar 17 uur en de maximale werkweek verkort van 48 naar 45 uur. Op papier belooft de wet meer baanzekerheid, een nieuwe beroepsindeling en de mogelijkheid tot vervroegd pensioen. Voor de artsenvakbonden is dit echter niet voldoende.
De vakbonden wijzen erop dat de wet tot stand kwam in overleg met de algemene vakbonden CSIF, UGT en CCOO en de verpleegkundigenbond SATSE, maar niet met hen. Ze blijven kampen met lange diensten, verplichte wachtdiensten en vinden dat hun specifieke positie binnen de zorg onvoldoende wordt erkend. Het nieuws over deze impasse werd deze week door het Spaanse nieuwsmedium Infobae naar buiten gebracht.
Het stakingscomité roept de partijen in het Spaanse parlement op om een motie van afwijzing tegen het hele wetsvoorstel in te dienen, zodat het terug moet naar het ministerie. De artsen eisen een eigen, apart statuut voor hun beroepsgroep, los van de rest van het zorgpersoneel. CESM‑voorzitter Víctor Pedrera verklaarde dat de vakbonden geen van hun eisen hebben laten vallen, omdat het ministerie niet reageert.
Waarom eind oktober? Tot nu toe hielden de artsen maandelijkse stakingen van een week. De datum van 28 oktober valt vlak voor het seizoen waarin de druk op de Spaanse zorg traditioneel sterk toeneemt door griep en andere luchtwegvirussen. Het is niet de eerste keer dat het Spaanse zorgpersoneel de druk opvoert: eerder dit jaar bereikte het aantal agressies tegen zorgpersoneel een record.
Onder druk van de dreigende staking lijkt minister van Volksgezondheid Mónica García wat te schuiven. Ze gaf aan dat een apart statuut voor artsen “kan een plek krijgen zodra het statuut voor alle zorgprofessionals er ligt”, maar dat dit niet over de as van dat statuut mag gaan. Voor García is het feit dat het Estatuto Marco nu in het parlement wordt behandeld al “goed nieuws”. Ze stelde dat de regering openstaat voor amendementen en nodigde de fracties uit een gezamenlijke werkgroep op te richten.
Een onbeperkte staking van artsen kan de toegankelijkheid van de zorg sterk beïnvloeden, vooral tijdens de periode van verkoudheden en griep. Uit onderzoek blijkt dat bijna 800.000 Spanjaarden meer dan een uur rijden van het dichtstbijzijnde ziekenhuis wonen, vooral op het platteland. Mensen kiezen steeds vaker voor een private polis om wachttijden te omzeilen. Voor inwoners van Spanje of bezoekers die veel tijd in het land doorbrengen, is het verstandig om afspraken bij de huisarts of specialist ruim van tevoren te plannen zodra de staking dichterbij komt, en desnoods te kijken naar de tevredenheidscijfers van zorgverzekeraars als alternatief.
