Op zondag zagen badgasten aan de kust van de Comunitat Valenciana in Xàbia en Cullera dat het water zich binnen enkele minuten terugtrekte met een paar meters, waarna het met kracht terugkeerde. De Spaanse weerdienst Aemet verklaarde het om een meteotsunami, een verschijnsel dat ontstaat door plotselinge luchtdrukveranderingen in plaats van een onderzeese aardbeving.
De oorzaak is een snelle verdringing van warme lucht door koude lucht of zware onweersbuien, waardoor drukschommelingen zich over het wateroppervlak verspreiden. Deze schommelingen laten het water eerst zakken en daarna weer stijgen.
Een periode van extreme hitte voorafging het incident, waarna een koufront over de regio trok. De combinatie van warme, vochtige lucht en een abrupte weersomslag kan krachtige windstoten, onweersbuien en grote luchtdrukverschillen veroorzaken.
In de afgelopen dagen werden in delen van Valencia windstoten van meer dan 150 kilometer per uur gemeld. Op open zee blijven de veranderingen vaak beperkt, maar in smalle baaien en havens kan het effect veel sterker worden.
De vorm van een haven kan de golf versterken, waardoor een kleine verandering van enkele centimeters kan leiden tot een plotseling verschil in waterniveau van een meter of meer. Dit kan gevaarlijke situaties veroorzaken: boten kunnen op de bodem terechtkomen, meertouwen kunnen breken en bij het terugstromen kunnen sterke stromingen en draaikolken ontstaan.
Meteotsunamis komen langs de Spaanse Middellandse Zeekust vaker voor dan men denkt, vooral tussen mei en september. Bekende gebieden zijn Ciutadella op Menorca en de kusten van Valencia, Alicante, Castellón en Catalonië.
Als de zee onverwacht terugtrekt, wordt geadviseerd om van de kust weg te gaan of een hoger gelegen plek te zoeken, omdat het water kort daarna met veel kracht kan terugkeren.
