Spanje heeft eind september 236.736 mensen op de wachtlijst ‘dependencia’, de lijst voor langdurige zorg en ondersteuning. Het aantal wachtenden daalde dit jaar met 8,3 %, maar 21.374 mensen zijn tot en met september overleden terwijl ze op zorg wachtten. Van die sterfgevallen waren 10.753 nog in afwachting van een beoordeling en 10.621 waren al erkend, maar kregen nog niet de zorg of uitkering waar ze recht op hadden. De gemiddelde procedure duurde 314 dagen, ver boven de wettelijke termijn van 180 dagen.
Op 16 september keurde het Congres een grote hervorming van de wetten op afhankelijkheid en handicap goed; die is sinds 23 oktober van kracht. De wet regelt onder thuishulp onder meer taken in huis, medische afspraken en boodschappen. Mensen kunnen verschillende vormen van hulp tegelijk krijgen en een vriend of buurman kan officieel als mantelzorger worden erkend, met alle bijbehorende rechten. De Spaanse staat betaalt nu de helft van de kosten; de regio’s ontvangen in 2026 en 2027 gezamenlijk 6,2 miljard euro extra. Het doel is dat er in 2028 geen wachtlijst meer bestaat.
Alleen het partij Vox stemde tegen de hervorming. De PP stemde in het Congres niet, maar in de Senaat wel voor. Organisaties zijn positief over de wet, maar wijzen op grote verschillen tussen de autonome regio’s. De regio’s voeren de zorg zelf uit, waardoor mensen afhankelijk zijn van waar ze wonen. In de Canarische Eilanden, het Baskenland, Catalonië en Murcia wachten de meeste mensen. Galicië, Aragón, Castilla y León en Navarra doen het het best. Vier regio’s – Catalonië, Andalusië, de Comunidad Valenciana en de Canarische Eilanden – bevatten 65 % van alle wachtenden.
De voorzitter van de vereniging, José Manuel Ramírez, wil dat alle regio’s het extra geld uit Madrid daadwerkelijk aan de afhankelijkheid besteden. Spanje besteedt minder dan 1 % van het BBP aan zorg en afhankelijkheid, een situatie die door CEAFA en CEAPS als chronische onderfinanciering wordt bestempeld. Er zijn meer dan 50.000 extra verpleeghuisplekken nodig voor mensen met een zware zorgbehoefte; om 5 plekken per 100 65-plussers te bereiken, zijn bijna 100.000 plekken nodig. De thuishulp schiet tekort en er is een tekort aan meer dan 150.000 zorgmedewerkers. Ramírez schat dat er in drie jaar 170.000 nieuwe krachten nodig zijn. Negen op de tien medewerkers in de sector zijn vrouw. De recente regularisatie van migranten heeft volgens CEAPS de erkenning van hun vakdiploma’s niet volledig gerealiseerd, waardoor het tekort in dunbevolkte gebieden nog groter is.
Spanje telt nu bijna 10 miljoen mensen boven de pensioenleeftijd. Volgens het statistiekbureau INE kan in 2045 bijna 30 % van de bevolking ouder zijn dan 65, en het aantal 80-plussers verdrievoudigt de komende tien jaar.













