In duizenden dorpen over het hele land liggen straten leeg, hun gevels bedekt met gesloten rolluiken. Tegelijkertijd vinden jongeren met vaste banen in steden als Madrid, Barcelona of Málaga vaak geen huurwoning of koopwoning. Geograaf Julián Mora Aliseda, hoogleraar aan de Universiteit van Extremadura, ziet het woningtekort en de lege huizen op het platteland als twee kanten van dezelfde medaille. Hij wijst erop dat ongeveer 90 procent van de Spaanse bevolking op slechts 3 procent van het grondgebied woont, terwijl de bevolking al jaren afneemt.
Volgens de laatste telling van het nationale statistiekbureau INE, gebaseerd op gegevens uit 2021, waren er 26,6 miljoen woningen. Op 1 januari 2021 waren er ruim 3,8 miljoen leegstaande woningen, wat neerkomt op 14,4 procent. Ongeveer 1,7 miljoen van die lege huizen bevinden zich in gemeenten met minder dan 10.000 inwoners, terwijl in grote steden met meer dan 250.000 inwoners slechts 403.000 woningen leeg waren. Niet alle lege huizen zijn bewoonbaar; een woning telt als leeg als er geen elektriciteitscontract is of het verbruik sterk onder het gemiddelde ligt.
Tussen 2021 en medio 2026 is het aantal huishoudens met 1,3 miljoen gestegen, terwijl er maar 465.000 nieuwe woningen zijn opgeleverd. In 2025 werden naar het jaarverslag van de Spaanse Bank ongeveer 240.000 nieuwe huishoudens gevormd, maar slechts 92.000 woningen waren beschikbaar. De bank schat het tekort tussen 2021 en 2025 op ongeveer 750.000 woningen, waarvan Madrid, Barcelona, Alicante, Valencia, Murcia en Málaga samen de helft uitmaken.
De druk op de woningmarkt zou afnemen met een verwachte bevolkingsgroei van 2,2 miljoen, voornamelijk door een netto immigratie van drie miljoen. Tegelijkertijd sterven 650.000 meer mensen dan er geboren worden. Ongeveer 2,2 miljoen jongeren tussen 26 en 34 jaar wonen nog bij hun ouders, een verborgen woningvraag die invloed heeft op geboortecijfers en levensplannen. Vergrijzing, weduwschap en scheidingen leiden tot meer eenpersoons- en tweepersoonshuishoudens.
Officiële bronnen voorspellen tot 2030 een miljoen nieuwe huishoudens; als jongeren sneller zelfstandig wonen, kan dit oplopen tot 1,3 miljoen. Met het bestaande tekort van 750.000 woningen ontstaat een totale behoefte van bijna twee miljoen woningen.
De vraag groeit vooral in grote steden, hun omliggende gemeenten, toeristische kusten en economische groeigebieden waar immigratie, werk en drukte samenkomen. Ondertussen blijven regio’s als Extremadura, Castilla y León, Castilla-La Mancha en Aragón leeg, ondanks hun rol in de Spaanse energie- en voedselproductie.
Mora Aliseda merkt op dat het simpelweg bouwen van meer woningen het probleem niet volledig oplost. Een nationale ruimtelijke ordening, betere verbindingen, versterking van centrale plattelandsplaatsen en subsidies voor het opknappen van weinig gebruikte woningen zijn nodig om het territoriale onevenwicht te verhelpen.














