Spanje combineert een mediterrane klimaat met een geologisch actieve grens tussen de Afrikaanse en Euraziatische plaat. Zo ontstaat er in het zuidoosten, met name in de provincies Granada, Almería, Málaga, Murcia en Alicante, regelmatig kleine tot middelgrote aardbevingen; de meest recente seismische activiteit in Granada bereikte een piek van 5,2 op de schaal van Richter.
De Spaanse kust is bovendien kwetsbaar voor een mogelijke tsunami. UNESCO schat dat de Middellandse Zee in de komende 30 tot 50 jaar een tsunami van minstens één meter zal ervaren. De kust tussen Ayamonte en Tarifa is het meest vatbaar, met een theoretische overstromingshoogte tot acht meter.
Op de Canarische Eilanden, die volledig vulkanisch zijn, bestaat een kans van 75 % op een nieuwe uitbarsting binnen vijftig jaar. In 2021 veroorzaakte de uitbarsting van de Cumbre Vieja‑vulkaan 85 dagen lang lava, meer dan tweeduizend gebouwen verwoest en 1.200 hectare land bedekt.
Het klimaat varieert sterk: 17 verschillende klimaatzones, van de warme Costa Blanca tot de besneeuwde Pyreneeën. In 2026 was de zomer de warmste ooit, met een landelijk gemiddelde van 24,5 °C en 61 dagen onder hittegolfcondities. Steden als Córdoba en Sevilla bereikte temperaturen boven de 44 °C, en meer dan tweeduizend mensen stierf aan de hitte.
De hitte gaat hand in hand met bosbranden. In 2026 branden 300.000 hectare natuur, drie keer het jaarlijkse gemiddelde, op. Hoewel de schade 22 % lager was dan in 2025, blijft Spanje de grootste verbrande oppervlakte binnen de EU.
In het binnenland en de bergen, zoals in Castilla y León, Aragón en de Pyreneeën, zijn de winters streng, met temperaturen onder het vriespunt en aanzienlijke sneeuwval. Recente extreme regenbuien veroorzaakten in Murcia code rood, overstromingen in Barcelona en Valencia, en een ingestort ziekenhuisbed.
Voor bewoners en toeristen is het belangrijk om het risico van de regio te kennen: hitte en bosbranden in het zuiden, aardbevingen in het zuidoosten, tsunami‑risico langs de zuidkust, vulkanische activiteit op de Canarische Eilanden, en winterse overstromingen in het binnenland.
In gebieden met een hoog seismisch risico, zoals de Costa Blanca en Costa del Sol, is het verstandig om de bouwkundige staat van oudere woningen te laten controleren, aangezien de huidige bouwnorm voor aardbevingsbestendig bouwen verouderd is. Voor de kustlijn tussen Ayamonte en Tarifa is een UNESCO‑tsunamiplan aanwezig, maar bewoners moeten alert blijven op waarschuwingssystemen. In de Canarische Eilanden is het belangrijk om de lokale meldingen van de Involcan serieus te nemen.
Kortom, Spanje is geen uniform land met één weertype of één natuurrisico; de keuze van de regio bepaalt het specifieke risico‑profiel.
