Hoog in de Pyreneeën liggen grotten met ijs dat duizenden jaren oud is. In het ijs bevinden zich bladeren, stuifmeel, plantaardig DNA en bacteriën en virussen die eeuwenlang bewaard zijn gebleven.
Wetenschappers uit het Museo Nacional de Ciencias Naturales (MNCN) in Madrid proberen zo veel mogelijk monsters te verzamelen voordat het ijs verdwijnt. In grot A294, gelegen in het Cotiella-massief in Huesca, is het oudste bekende ijs gevonden; het is 6.100 jaar oud en dateert uit de periode waarin de eerste beschavingen in Mesopotamië ontstonden.
Het MNCN meldde dat deze grot in een tempo smelt dat in de afgelopen 6.000 jaar niet is waargenomen. De onderzoekers schatten dat het ijs binnen enkele jaren volledig verdwenen kan zijn.
In de Pyreneeën verliezen ijsgrotten tot twee meter ijs per jaar, terwijl in Roemenië de verliezen minder dan vijf centimeter per jaar bedragen. De gemiddelde temperatuur in het gebergte is sinds 1949 met 1,3 °C gestegen, bijna het dubbele van de wereldwijde stijging.
De hittegolf van 2022 werd als keerpunt ervaren, toen grote ijsblokken van de Monte Perdido afbraakten en het grootste deel van het fossiele ijs in de grot Sarrios 1 verdween. De temperatuur in de grotten overschrijdt nu het vriespunt vier maanden per jaar, en zware zomerse onweersbuien brengen warm regenwater binnen, wat het smelten versnelt.
De onderzoekers, waaronder paleo‑ecoloog María Leunda van de Universiteit van Bern, klimaatonderzoeker Ernesto Tejedor en MNCN‑onderzoeker Miguel Bartolomé, willen vijftien ijsgrotten bezoeken. De toegang vereist urenlang klimmen, soms met helikopter.
Binnen de grotten werken ze lange dagen met touwen en speleologie‑uitrusting. Ze verzamelen DNA van dennennaalden en andere plantenresten, die laten zien dat het bos in de Pyreneeën 5.700 jaar geleden hoger groeide dan nu.
Ze onderzoeken ook bacteriën en virussen die mogelijk nieuwe antibiotica kunnen leveren. Daarnaast bestudeert Tejedor middeleeuwse balken om klimaatveranderingen te traceren; hij heeft 56 monsters uit Teruel, Castellón en Valencia onderzocht, waaronder een uit de elfde eeuw.
Zijn bevindingen tonen aan dat hittegolven steeds vaker Europa als geheel treffen.














