Sinds 3 april 2025 is de Ley Orgánica 1/2025 van kracht, waardoor het ontruimen van woningen die bezet zijn door krakers (okupas) in Spanje sneller verloopt. De wet plaatst de strafrechtelijke procedures voor allanamiento de morada en usurpación onder het juicio rápido, waardoor een procedure op papier ongeveer vijftien dagen duurt.
De snelheid van de ontruiming hangt af van drie factoren: het type eigenaar, het bewijs dat geleverd kan worden en vooral het moment waarop de bezetting wordt ontdekt. Binnen de eerste 48 uur kan de Policía Nacional of de Guardia Civil direct optreden bij een heterdaad. Na die periode is een rechterlijk bevel nodig.
Voor het strafrecht moet de eigenaar aangifte doen bij de politie of het juzgado de guardia en expliciet om snelrecht vragen. Bewijs van eigendom, zoals een nota simple, moet worden overlegd, aangevuld met foto’s of getuigen.
De wet geldt niet voor huurders die niet betalen en blijven zitten (inquiokupación); die gevallen vallen buiten het snelrecht en moeten via een langzamere civiele procedure worden behandeld. De civiele snelle ontruiming, die sinds 2018 bestaat, is beperkt tot particuliere eigenaren, non‑profitorganisaties en overheden; banken en beleggingsfondsen blijven buiten scope.
Volgens de regionale krant La Voz de Ibiza kunnen professionele bezetters soms een vals huurcontract neerleggen, waarna alsnog een strafrechtelijk proces volgt. Bij kwetsbare gezinnen kan de rechter de sociale diensten inschakelen, wat de ontruiming kan vertragen.
Het probleem heeft invloed op de woningmarkt. Eind 2025 waren er volgens Idealista meer dan 24.000 gekraakte woningen te koop, vaak met korting. In de provincie Alicante waren er meer dan 1.200 huizen bezet. Het speciale kantoor van de Ayuntamiento in Alicante registreerde in acht maanden maar acht meldingen, wat suggereert dat veel gevallen nooit officieel worden gemeld.
Een onderzoek van Fotocasa toont aan dat 55 procent van de eigenaren met een leegstaande woning in 2026 bang is voor okupación, tegenover 43 procent een jaar eerder. Eigenaren van tweede huizen aan de Costa Blanca of Costa del Sol worden geadviseerd om regelmatig iemand langs te laten komen en een recente nota simple bij de hand te houden, omdat de eerste 48 uur cruciaal zijn.



